ReklamaA1 - Kreacja

Muzea na Mazurach. Poznaj historię Mazur na zamku w Szczytnie

BieżąceHistoria22 stycznia 2026, 9:46
Muzea na Mazurach. Poznaj historię Mazur na zamku w Szczytnie
 fot. UM Szczytno.

Okres zimowy na Mazurach to świetna okazja, aby w spokoju odwiedzić te zabytki czy placówki kulturalne, które z braku czasu pominęliśmy w czasie urlopu wakacyjnego. Chcemy przybliżyć Wam ośrodki muzealne zlokalizowane na Mazurach. Właśnie teraz, zimą, warto tam zajrzeć, poznać ich zbiory i odkryć wiele ciekawostek historycznych związanych z tym pięknym regionem Polski. Tym razem zapraszamy Was do Szczytna.

Dzięki śmiałej i nowoczesnej rewitalizacji, ruiny krzyżackiego zamku w Szczytnie przestały być jedynie malowniczą, choć niszczejącą pamiątką przeszłości, a stały się jednym z najciekawszych punktów na turystycznej mapie północno-wschodniej Polski. Decyzja o odwiedzeniu Szczytna to dziś nie tylko lekcja historii, ale przede wszystkim spotkanie z unikalną architekturą, która w odważny sposób łączy średniowieczną surowość z nowoczesnym designem.

Od zapomnianych ruin do architektonicznego majstersztyku

Historia zamku w Szczytnie jest burzliwa i pełna zwrotów akcji. Wzniesiony w XIV wieku przez Zakon Krzyżacki, pełnił funkcję obronną, administracyjną, a z czasem stał się siedzibą starostów książęcych. Niestety, wieki zaniedbań i liczne przebudowy sprawiły, że do czasów współczesnych dotrwał jedynie w formie szczątkowej. Przez lata turyści mogli podziwiać jedynie zarysy murów i piwnice, które choć klimatyczne, nie oddawały dawnej potęgi tego miejsca. Przełom nastąpił wraz z wielkim projektem rewitalizacji, który postawił sobie za cel nie tylko zabezpieczenie ocalałych fragmentów, ale stworzenie nowej jakości przestrzeni publicznej.

Kluczem do sukcesu okazało się nowatorskie podejście architektów, którzy zamiast próbować wiernie odtworzyć nieistniejące już kondygnacje, zdecydowali się na ich czytelną interpretację. Najbardziej charakterystycznym elementem nowej konstrukcji jest imponujące zadaszenie dziedzińca oraz części murów. Szklany dach, wsparty na lekkiej konstrukcji, sprawia, że zamek stał się obiektem całorocznym, chronionym przed kaprysami mazurskiej pogody. To rozwiązanie pozwoliło na wyeksponowanie oryginalnej, czerwonej cegły w sposób, który zapiera dech w piersiach, zwłaszcza gdy promienie słońca załamują się na szklanych taflach, oświetlając zakamarki średniowiecznych piwnic.

Pod szklanym niebem historii

To, co warto obejrzeć w zrewitalizowanym zamku, zaczyna się już na poziomie fundamentów. Projektanci udostępnili zwiedzającym podziemia, które wcześniej były niedostępne lub zasypane. Przechadzając się specjalnie przygotowanymi kładkami i pomostami, można niemal dotknąć historii, oglądając z bliska warstwy murów z różnych okresów budowy. Gra świateł i cieni pod szklanym przykryciem tworzy niemal mistyczną atmosferę, która pozwala wyobrazić sobie, jak wyglądało życie wewnątrz warowni setki lat temu.

Centralnym punktem zamku jest teraz wielofunkcyjny dziedziniec. Dzięki zadaszeniu stał się on naturalną sceną dla wydarzeń kulturalnych, ale nawet w dni bez koncertów czy spektakli, spacer po tej otwartej, a jednocześnie osłoniętej przestrzeni, jest unikalnym doświadczeniem. Warto zwrócić uwagę na sposób, w jaki nowoczesne materiały, takie jak beton architektoniczny i stal, współgrają z nieregularnymi głazami fundamentowymi. To architektoniczny dialog, który uczy pokory wobec przeszłości, jednocześnie patrząc odważnie w przyszłość.

W cieniu literackiej legendy Juranda

Nie sposób mówić o zamku w Szczytnie, nie wspominając o jego literackim dziedzictwie. To właśnie tutaj Henryk Sienkiewicz osadził część akcji swojej najsłynniejszej powieści „Krzyżacy”. Dramatyczne losy Juranda ze Spychowa, jego więzienie i upokorzenie w murach szczycieńskiej warowni, na stałe zapisały się w świadomości pokoleń Polaków. Współczesna ekspozycja zamkowa mądrze wykorzystuje ten motyw, oferując turystom nie tylko suche fakty historyczne, ale i emocjonalne nawiązania do literatury.

Zwiedzając zamek, odnajdziemy nawiązania do legendarnej „Wieży Juranda”, która choć fizycznie nie przetrwała w całości do naszych czasów, jest symbolicznie obecna w narracji o tym miejscu. Dla fanów literatury przygotowano liczne tablice informacyjne i multimedia, które przybliżają realia życia w państwie zakonnym oraz kontekst historyczny, w jakim Sienkiewicz pisał swoje dzieło. To połączenie prawdy historycznej z legendą sprawia, że spacer po zamkowych krużgankach staje się fascynującą podróżą przez polską kulturę i tożsamość.

Żywe muzeum i serce lokalnej kultury

Dzisiejszy zamek w Szczytnie to jednak coś więcej niż tylko mury i wspomnienie o Jurandzie. Obiekt jest ściśle połączony z Muzeum Mazurskim, które mieści się w przylegającym do niego ratuszu. Odwiedzający mogą płynnie przejść od surowych ruin do bogatych ekspozycji etnograficznych i przyrodniczych. Warto poświęcić czas na obejrzenie unikalnych kafli mazurskich, tradycyjnych strojów oraz eksponatów dokumentujących codzienne życie mieszkańców dawnych Mazur. Muzeum to jedno z najlepiej prowadzonych miejsc tego typu w regionie, a w połączeniu z nową przestrzenią zamkową, tworzy kompleksową ofertę turystyczną.

Zamek stał się również nowym salonem miasta. Odbywają się tu jarmarki, warsztaty rzemiosła dawnego, pokazy rycerskie oraz koncerty muzyki klasycznej i współczesnej. Dzięki temu, że obiekt „żyje”, każda wizyta może przynieść nowe wrażenia. Wieczorne iluminacje sprawiają, że warownia wygląda magicznie także po zmroku, stając się idealnym celem spacerów dla par i rodzin. Szczytno udowodniło, że zrujnowany zabytek może stać się kołem zamachowym dla całego miasta, przyciągając gości nie tylko swoją historią, ale i nowoczesnym komfortem zwiedzania.

Wizyta w zrewitalizowanym zamku w Szczytnie to obowiązkowy punkt dla każdego, kto chce zrozumieć Mazury głębiej niż tylko przez pryzmat jezior. To miejsce, gdzie cegła opowiada o dumie Zakonu, szklany dach o ambicjach współczesnych inżynierów, a echo kroków na dziedzińcu przypomina o literackich bohaterach, którzy choć wymyśleni, nadali tym murom duszę.

ReklamaC1 - Brzeg Talerza

Jak się czujesz po przeczytaniu tego artykułu ? Głosów: 0

  • 0
    Czuje się - ZADOWOLONY
    ZADOWOLONY
  • 0
    Czuje się - ZASKOCZONY
    ZASKOCZONY
  • 0
    Czuje się - POINFORMOWANY
    POINFORMOWANY
  • 0
    Czuje się - OBOJĘTNY
    OBOJĘTNY
  • 0
    Czuje się - SMUTNY
    SMUTNY
  • 0
    Czuje się - WKURZONY
    WKURZONY
  • 0
    Czuje się - BRAK SŁÓW
    BRAK SŁÓW

ReklamaB0 - Amax

Daj nam znać

Jeśli coś się na Mazurach zafascynowało, wzburzyło lub chcesz się tym podzielić z czytelnikami naszego serwisu
Daj nam znać
ReklamaB1 - Karos Pomosty Pływające
ReklamaA2 - port 69